Nitan Story
นิทานพื้นบ้าน

นิทานพื้นบ้านภาคเหนือ เรื่องเซี่ยงเมี่ยงแบ่งช้าง

นิทานล้านนา เรื่อง เซี่ยงเมี่ยงแบ่งช้าง

บรรดาบุคคลที่เฉลียวฉลาดและสามารถแก้ปัญหาเฉพาะหน้าได้โดยคล่องแคล่วว่องไวใน วรรณคดีของไทยแล้ว ทุกคนต้องยกให้เซี่ยงเมี่ยง บางคนถึงเติมสร้อยให้ว่า “เซี่ยงเมี่ยงเจ้าปัญญา”

นิทานพื้นบ้านภาคเหนือ เซี่ยงเมี่ยงแบ่งช้าง

มีช้างพังเชือกหนึ่งของเจ้าผู้ครองประเทศข้างเคียง หลงทางพลัดเข้าในสวนของเซี่ยงเมี่ยง… เซี่ยงเมี่ยงสั่งให้ข้าทาสของตนจับช้างนั้นไว้ เขานำเอาช้างพังตัวนั้นไปรับจ้างชักลากฟืนตลอดจนบรรทุกของต่าง ๆ

ข่าวการได้ช้างของเซี่ยงเมี่ยงทราบไปถึงพระกรรณของเจ้าผู้ครองนคร… พระองค์ให้เสนามาเรียกเซี่ยงเมี่ยงไป เมื่อพบก็ตรัสถามทันทีว่า ‘’เออ…เจ้าเซี่ยงเมี่ยง…ข้าทราบว่าเจ้าจับช้างได้ใช่ไหม
เซี่ยงเมี่ยงกราบทูลว่า ‘’ เป็นความจริงพระพุทธเจ้าข้า
เจ้าผู้ครองนครตรัสว่า ‘’ ดังนั้นก็แล้ว…ทรัพย์สินใดๆที่พลัดเข้ามาในเขตขัณฑสีมาของข้าทรัพย์นั้นควรเป็นของข้าครึ่งหนึ่งเสมอ ‘’ เซี่ยงเมี่ยงกราบทูลว่า ‘’ เป็นความจริงพระพุทธเจ้าข้า หากพระองค์มีพระประสงค์ข้าพระพุทธเจ้าขอแบ่งให้พระองค์ครึ่งหนึ่ง”… เจ้าผู้ครองนครสรวลออกมาด้วยความพอพระทัย และทรงตรัสถามต่อว่า “เออ…. เจ้านี่รู้หลักกฏหมายและขนบธรรมเนียมของบ้านเมืองดีนี่ เจ้าจะแบ่งส่วนไหนให้เราล่ะ’

เซี่ยงเมี่ยงนิ่งคิดสักครู่ก็กราบทูลว่า ‘’ ข้าพระพุทธเจ้าเป็นข้าแผ่นดินของพกระองค์ ดังนั้นข้าพระพุทธเจ้าจึงเปรียบเหมือนช้างเท้าหลัง พระองค์เป็นช้างเท้าหน้า ดังนั้น ข้าพระพุทธเจ้าขอมอบครึ่งส่วนหน้าให้พระองค์ ส่วนครึ่งหลังเป็นของข้าพระพุทธเจ้าเองพระพุทธเจ้าข้า
เจ้าผู้ครองนครตบพระหัตถ์ด้วยความพอพระทัย ‘’ ดีแล้วๆ…เจ้าพูดถูกต้อง…เจ้าคอยดูแลช้างให้ดีก็แล้วกัน
เซี่ยงเมี่ยงก้มลงกราบรับบัญชาแล้วบังคมลากลับบ้าน

นับแต่วันนั้นมาเซี่ยงเมี่ยงยิ่งใช้งานหนักขึ้น อาหารต่างๆ ที่ช้างกินนั้นเขาให้ช้างกินดีที่สุดส่วนค่าอาหารนั้นให้ไปคิดเอาที่เจ้าผู้ครองนคร เวลารับจ้างได้เงินทองมา เขาก็เก็บรายได้ทั้งหมดที่ใช้ช้างทำงานตอนกลางวันเป็นของตนเสียผู้เดียว… พอเย็นลงก็ปล่อยช้างให้เข้าไร่เข้าสวนกินกล้วยกินต้นหมาก ต้นมะพร้าวของชาวบ้าน ชาวบ้านจับเรียกค่าไถ่… เซี่ยงเมี่ยงก็ให้ไปเบิกเอาจากท้องพระคลัง เพราะส่วนหน้าของช้างเป็นผู้นำ…ดังนั้นเจ้าผู้ครองนครจึงต้องเป็นผู้รับชดใช้… ส่วนของตนอยู่ข้างหลังต้องเดินตามเท้าหน้าไปจึงไม่ได้รับผิดชอบ

ต่อมาช้างนั้นได้คลอดลูก… เซี่ยงเมี่ยงก็รับค่าจ้างทั้งหมด เพราะถือส่วนที่ออกแรงที่สุดคือส่วนข้างหลัง…เจ้าผู้ครองนครทราบเรื่องราว เห็นว่าถ้าพระองค์ยังทรงขืนรับส่วนแบ่งเช่นนี้คงขาดทุนเรื่อยไป… ดังนั้นพระองค์จึงตรัสบอกเซี่ยงเมี่ยงว่า ‘’อ้ายเซี่ยงเมี่ยงเอ๋ย ช้างที่เจ้าแบ่งส่วนข้างหน้าให้ข้านั้นข้าขอคืนให้เจ้า ข้าไม่ขอรับเอาอีกต่อไปแล้ว ขอยกให้เจ้าทั้งหมด” เซี่ยงเมี่ยงก้มลงกราบ กล่าวคำขอบพระทัยที่พระองค์ทรงพระกรุณาเช่นนั้น

นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า
1. การใดจะได้จะเสียพึงพิจารณาให้รอบคอบ…ไม่ควรด่วนตัดสินใจอะไรง่าย ๆ เพราะมักจะนำความเสียหายมาสู่ตนได้
เซี่ยงเมี่ยงเป็นคนฉลาดแกมโกง คนเยี่ยงนี้จะทำให้คนเดือดร้อนตลอดมา
2. คติ ‘’ อย่าใจเร็วด่วนได้

Credit: เว็บไซต์ล้านนาคดี http://lanna.mju.ac.th/ “ทุกภาพ ทุกตัวอักษร มอบเป็นวิทยาทานแด่ทุกท่าน”

Related posts

นิทานพื้นบ้านภาคอีสาน เรื่องขุนทึง (ขุนเทือง)

Admin

นิทานพื้นบ้านภาคใต้ เรื่องกล้วยสองปลี

Admin

นิทานพื้นบ้านภาคอีสาน เรื่องพญาคันคาก

Admin